Cuireann sé isteach orm an chaoi a chuireann Raidió na Gaeltachta níos mó béime ar Ghaeilgeoirí na gceantar Gaeltachta - is é raidió na Gaeltachta, ceart go leor, ach bíonn siad i gcónaí ag gearán faoi drochchás na Gaeilge sna Gaeltachtaí, agus déanann siad dearmad ar Ghaeilgeoirí sa 'nGalltacht'. Níl aon stáisiún eile ar fáil dom trí Ghaeilge, agus bím ag éisteacht le Raidió na Gaeltachta chun feabhas a chur ar mo chuid Gaeilge féin agus toisc go bhfuil spéis agam i gcultúr na Gaeilge. Ach braithim mar strainséir agus mé ag éisteacht leo, agus níl sé féaráilte dom nó d'éinne eile ina gcónaí lasmuigh den Ghaeltacht agus Gaeilge acu. Bhí an comhrá leathchaite nuair a thosaigh mé ag éisteacht leis, ach bhí siad ag caint ar an nGaeilge i gcomhthéacs an gheilleagair, agus na fadhbanna ag muintir na Gaeltachta le postanna a fháil, go háirithe trí mheán na Gaeilge. Mar is gnáth. Tá trua agam dóibh, gan amhras; tuigim a gcás, ach bhí siad ag díriú isteach ar fhadhbanna na Gaeilge faoin tuath amháin, agus ag caint ar an mbealach chun na fadhbanna seo a réiteach le deiseanna faoin tuath agus thar lear. D'fhág siad amach dul chun cinn na Gaeilge atá ar siúl sna cathracha in Éirinn, agus fadhbanna na Gaeilge i measc muintir na gcathracha. Nach bhfuil sé sin beagáinín craiceáilte?? I ndáiríre, tá níos mó measa acu do dhaoine atá ag foghlaim na Gaeilge thar lear ná dá muintir féin i mBleá Cliath, abair!
Braithim gur í seo an fhadhb is mó leis an nGaeilge - go bhfuil saol na Gaeltachta ró-oileánach, nó insular más mian leat, agus níl aon mheas nó seans do Ghaeilgeoirí nó d'fhoghlaimeoirí lasmuigh den Ghaeltacht. Tá fadhbanna againne sna cathracha chomh maith, agus tá ceart againne Gaeilge a úsáid go laethúil freisin. Bhí sé scríofa i nuachtán le déanaí faoi suirbhé déanta ar an spéis atá ag muintir na hÉireann sa nGaeilge. Dar leis na torthaí, tá níos mó spéise ag daoine i mBleá Cliath ná in aon chontae eile. Tá níos mó daoine i mBleá Cliath agus i gcathracha eile ar fud na tíre ag baint úsáide as an nGaeilge go laethúil inniu ná riamh. Déarfainn go bhraitheann daoine faoi bhagairt ó thaobh cultúir de i gcathracha iltíreach, agus go bhfuil siad ag tógáil a gcultúr féin ar ais. Cuirim i gcás, an t-alt a luaigh mé cheana, scríofa ag Marc Coleman san Irish Independent faoi theideal 'Brand Ireland must not be allowed to die'; bhí rún na bliana aige anuraidh chun níos mo Gaeilge a úsáid ina shaol go laethúil, agus d'éirigh sé leis. Bhain sé úsáid as 'cúpla focal' nuair a bhuail sé lena chomhghleacaithe le Gaeilge acu. Mar a deir seisean féin,
This time last year, I decided to use Irish in my everyday work. I made a note of those people with whom I came into working contact who were fluent, and I even changed the answering message on my mobile phone. Incidentally, the number of people with some fluency in Irish is surprisingly high: 1.8 million.
An phointe atá agam ná go bhfuil an Ghaeilge oscailte do chách, agus tá sé orainn uilig in Éirinn an Ghaeilge a chur chun cinn. Níl sé ar mhuintir na Gaeltachta amháin. Agus níl sé féaráilte muintir na 'nGalltachta' a fhágáil amach as saol na Gaeilge. Tá a fhios againn go bhfuil na ceantar Gaeltachta i mbaol, ach tá locht ar an idirdhealú cruthaithe idir muintir na Gaeltachta agus muintir de chuid eile den tír; is Gaeilgeoirí 'ceart' iad agus is Béarlóirí/foghlaimeoirí na Gaeilge muidne, ceart go leor, ach rinne an t-idirdhealú seo eadrainn níos mó díobhála ar chultúr na hÉireann agus tá muintir de chuid eile den tír bainte dá teanga agus dá gcultúr féin. Seo é ár scéal brónach i ndiaidh choilíniú na tíre, ach rinne muidne díobháil orainne féin freisin...


